THE BEWILDERED HERD

Noam Chomsky gọi đó là THE BEWILDERED HERD - đám đông ngơ ngác (hoặc ngu muội, nếu bạn muốn nặng đô).
BEWILDERED có xuất xứ từ động từ BEWILDER - làm cho ai đó lúng túng, ngơ ngơ cà lơ phất phơ.
Khi để ở thể quá khứ phân từ và được dùng làm tính từ, BEWILDERED sẽ có tác dụng "bị hóa" danh từ mà nó bổ nghĩa, tức là THE BEWILDERED HERD phải được hiểu một cách đầy đủ là: ĐÁM ĐÔNG (BỊ LÀM CHO) NGƠ NGÁC, ĐÁM ĐÔNG (BỊ LÀM CHO) NGU MUỘI, ĐÁM ĐÔNG BỊ DẮT MŨI...
Tôi chợt nhớ tới Chomsky và cuốn sách mỏng (như ngực Kate Moss) của ông: Media Control - Kiểm soát báo chí - sau khi theo dõi một câu chuyện nho nhỏ trên báo chí Việt Nam.
Trên Tuổi Trẻ mới đây có tin: "Cô giáo rớt viên chức do thiếu số đo vòng ngực" với lời dẫn: "Trong số 215 hồ sơ đăng ký dự xét tuyển viên chức sự nghiệp giáo dục mầm non ở huyện Tân Sơn (Phú Thọ) năm học 2011, có 12 hồ sơ đã bị hội đồng xét tuyển loại thẳng thừng dù có số điểm rất cao".
Cái tít và bản tin này không có gì sai, nhưng dễ gây ngộ nhận, rằng mấy cô giáo kia bị đánh rớt do... ngực lép (có thể dễ dàng liên hệ tới cái vụ [đề xuất] ngực lép không được lái xe gắn máy trên bao nhiêu phân khối gì gì đó hồi năm kỉa năm kia...)
Nhưng nếu đọc kỹ bản tin thì người đọc sẽ thấy không phải vậy. "Thiếu số đo vòng ngực" ở đây phải được hiểu là trong hồ sơ sức khỏe, mục về số đo vòng ngực bị bỏ trống (tức là không được kê khai). Hồ sơ trong trường hợp này đã không được kê khai đầy đủ. Khoan nói tới chuyện nội dung của hồ sơ có hợp lý hay không hợp lý, mục này mục kia trong hồ sơ có cần thiết hay không, nhưng hồ sơ không được kê khai đầy đủ thì bị đánh rớt âu cũng là chuyện thường tình.
Bạn khai hồ sơ xin nhập cảnh Mỹ, khai đăng ký tài khoản Facebook, Yahoo, Blogspot..., ở những mục đánh dấu sao, bạn bắt buộc phải khai, nếu không khai thì hồ sơ bạn bị đá văng và xin đừng hỏi tại sao.
Câu chuyện "cô giáo bị đánh rớt do thiếu số đo..." tưởng chỉ dừng ở đó, nhưng chưa, vào ngày hôm sau nữa, tờ báo lại đăng một bài tập hợp ý kiến bạn đọc "Số đo vòng ngực liên quan gì nghề giáo?" *, trong đó nhiều ý kiến phản đối chuyện đánh rớt giáo viên "do ngực lép", hoặc là "xúc phạm nhân cách nhà giáo"... Vân vân và vân vân.
Đám đông dường như đang bị dẫn dắt vào một cuộc chửi rủa loạn xạ, hoặc vô tình, hoặc cố ý.

* Khi tôi đưa đường dẫn lên, Facebook lại hiển thị: "Ngực lép có tội hay không?". Thì ra trên TTO, url được đặt là: http://tuoitre.vn/Ban-doc/445229/Nguc-lep-co-toi-hay-khong.html