
Tin cho hay lãnh đạo báo Politiken của Đan Mạch vừa lên tiếng xin lỗi về việc họ đã đăng lại bức biếm họa nhà tiên tri đạo Hồi Muhammad quấn khăn hình trái bom vào năm 2008. Politiken nói rằng lời xin lỗi này là một phần của cuộc dàn xếp với các nhóm Hồi giáo ở Trung Đông và Úc.
Tổng biên tập Toeger Seidenfaden nói hôm 26.2: "Chúng tôi xin lỗi bất cứ người nào bị xúc phạm bởi việc chúng tôi đã đăng lại hình biếm họa".
Nhưng xin lỗi là một chuyện, thừa nhận sai trái là chuyện khác.
Ở đây, tờ báo Đan Mạch không nhận mình đã làm sai, hay nói cách khác họ bảo lưu quyền đăng tải bất cứ thứ gì theo tinh thần của tự do ngôn luận.
"Chúng tôi có quyền đăng tải các họa phẩm của Kurt Westergaard, chúng tôi có quyền đăng tải 12 bức họa nguyên gốc đó, chúng tôi có quyền đăng tải tất cả các bức biếm họa nào trên thế giới. Chúng tôi chỉ xin lỗi về việc đã làm ai đó bị tổn thương. Đó chính là mục đích của việc xin lỗi", ông Seidengaden nói.
Rất rành mạch.
Trong vụ biếm họa Muhammad, thực ra Politiken chỉ là tờ báo (xin lỗi nếu ai đó cảm thấy tổn thương) theo đóm ăn tàn. Nổ phát súng đầu tiên là báo Jyllands-Posten, cũng của Đan Mạch.
Một ngày đẹp trời nọ, vào năm 2005, mấy ông ký giả rửng mỡ xứ nàng tiên cá đột nhiên muốn thử giới hạn của tự do báo chí, muốn dùng quỳ tím để xem phản ứng của người Hồi giáo. Thế là họ tương hình biếm họa vị thánh của đạo Hồi lên báo.
Trong đạo Hồi, ngay cả việc vẽ hình Muhammad thôi đã là cấm kỵ, chớ nói tới biếm họa.
Nhưng ở phương Tây, tự do báo chí, tự do diễn đạt là một trong những giá trị cơ bản nhất của tự do, dân chủ.
Vào ngày 30.9.2005, các hậu duệ của Andersen đã tương lên mặt báo hình ảnh cụ Muhammad đội khăn hình trái bom (chắc ngụ ý cụ này là tổ sư của al-Qaeda – quả là báng bổ thánh thần!).
Phát tranh của Jyllands-Posten sau đó được một số tờ báo ở châu Âu hưởng ứng.
Người Hồi giáo, hẳn nhiên, coi chuyện này là một sự phỉ báng đối với họ.
Thế là bạo động, biểu tình phản đối nổ ra. Nhiều lời dọa giết cũng được đưa ra. Thậm chí có vài chục mạng người hóa thành tro bụi.
Cuộc sự xung đột giữa các nền văn minh hết sức khốc liệt.
Chính phủ Đan Mạch cũng bị vạ lây. Họ trở thành tâm điểm của những chỉ trích ngoại giao từ thế giới Hồi giáo. Thủ tướng Anders Fogh Rasmussen, nay đứng đầu NATO, hồi đó quả là đã chịu sức ép khủng khiếp từ các nước Hồi giáo, quân của Đan Mạch ở Afghanistan cũng trở thành mục tiêu truy sát ráo riết hơn.
Thế nhưng, ông vẫn từ chối gặp mặt các đại sứ Hồi giáo, viện dẫn quyền tự do ngôn luận.
Chính phủ của Rasmussen đã trả lời đề nghị gặp mặt của các đại sứ Hồi giáo bằng một lá thư, với lời lẽ nhã nhặn nhưng cương quyết: “Tự do diễn đạt có một biên độ rộng lớn và chính phủ Đan Mạch không thể can thiệp vào báo chí. Tuy nhiên, luật pháp Đan Mạch cấm các hành động hoặc phát biểu báng bổ hoặc kỳ thị. Phía cảm thấy mình bị xâm hại có thể đem vụ việc ra tòa, và chỉ có tòa án mới quyết định từng vụ việc cụ thể”.
Ông Rasmussen ngán thế giới Hồi giáo, nhưng sẽ là tự sát nếu ông, để làm vừa lòng những người áo dài khăn đóng cảm thấy mình bị xúc phạm, đưa ra lời phê bình chuyện đăng tranh biếm họa của Jyllands-Posten, Politiken hay bất cứ tờ báo nào khác. Một xã hội mà tự do ngôn luận đã ăn sâu vào máu thịt mỗi người như Đan Mạch sẽ không bao giờ chấp nhận vị thủ tướng của họ có hành động đi ngược lại tinh thần đó.
Giờ đây, Politiken đưa ra lời xin lỗi không phải họ cảm thấy mình đã làm sai quấy, mà chỉ là tinh thần dĩ hòa vi quý, vì phép lịch sự thôi.
Thế nhưng, ngay cả lời xin lỗi cho êm chuyện ấy của Politiken cũng không xong với dân Tây.
Joern Mikkelse, Tổng biên tập tờ báo đầu têu Jyllands-Posten, châm chọc: “Cú nằm sóng soài lâm ly bi đát của Politiken trước mặt một gã luật sư Ả Rập đáng được thưởng giải nhất về sự ngu dốt”.
Bản thân họa sĩ Kurt Westergaard, người từng nhiều lần bị dọa giết (chỉ thiếu việc một nhà nước Hồi giáo nào đó tuyên án tử hình kiểu như Salman Rushdie), cũng phiền lòng về cú ủy mị của Politiken: “Tôi e rằng đây là một bước lùi của tự do ngôn luận”.

“Tôi e rằng đây là một bước lùi của tự do ngôn luận”
Hiệp hội Nhà báo Đan Mạch thì gọi hành động của Politiken là “quỳ gối trước những kẻ thù của tự do báo chí”.




