
Ông Jim Webb từ đồi Capitol sau một hồi bay vòng vòng qua Lào, Miến, Thái đã đến Việt Nam vào hôm 18.8.
Chiều 19.8 ông gặp gỡ báo chí tại Hà Nội.Vào hôm qua, hai tờ báo TN và TT đồng loạt đăng bài "cắt" lưỡi bò Trung Quốc.
Và...
Tối nay, các ông Nguyễn Tiến Trung, Trần Huỳnh Duy Thức, Trần Anh Kim , Lê Công Định lên VTV.
Những sự kiện này liên hệ với nhau như thế nào?
*
Khi ông Webb đến Việt Nam, báo chí "gãi ngứa" anh Trung Quốc phát để thu hút sự chú ý của anh Mỹ. Trong chương trình thời sự tối 19.8, VTV cũng có nhắc đến, dù rất nhạt, chi tiết bác Webb quan tâm đến tình hình Biển Đông.
Nhưng chắc chắn, ông Webb không phải bay mấy chục tiếng đồng hồ từ đồi Capitol sang đồng bằng Sông Hồng chỉ để nói chuyện Biển Đông.
Trong các câu chuyện của ông, món dân chủ, nhân quyền, bất đồng chính kiến là không thể thiếu.
Thế nên, chính phủ Việt Nam buộc phải tung ra nước cờ của mình.
*
Xem đoạn phim nhận tội của bốn vị Trung, Kim, Thức, Định, tôi thấy họ đều thừa nhận “đã vi phạm luật phát nước CHXHCN Việt Nam”. Điều này thì rõ rồi, bởi luật pháp hiện tại của Việt Nam quy định những việc làm như trong lời khai của bốn vị trên là vi phạm pháp luật. Với việc phát cảnh nhận tội nói trên, Việt Nam đã chính thức trả lời Mỹ (chắc chắn là trả lời Mỹ) rằng “chúng tôi xét xử người vi phạm pháp luật chứ không phải người bất đồng chính kiến, dân chủ, nhân quyền này nọ”. Đây là điều đã được phía Việt Nam lặp đi lặp lại nhiều lần. Chỉ khác là lần này họ sử dụng “hiệu ứng âm thanh hình ảnh” rất trực quan (và sinh động).
*
Bằng việc cho phát những lời nhận tội nói trên, Việt Nam cũng nhấn mạnh rằng tôi không chùng xuống trước áp lực của Mỹ. Điều này là rất quan trọng, nhất là sau khi đã cho báo chí chửi Trung Quốc một chặp. Tức là, thông điệp từ các lời nhận tội này cũng nhằm thẳng tới Trung Nam Hải. Thông điệp đó là, tôi chửi anh xấu, nhưng không vì thế mà tôi chạy theo Mỹ, tôi vẫn cưỡng lại thằng Mỹ đó thôi. Tóm lại là tình đồng chí, sông núi nối liền vẫn được chúng tôi trân trọng. Không, hoặc chưa, có cái gọi là viễn giao cận địch (cận công? unlikely). Lưu ý là trong lời khai của một số vị trên VTV, có một số ý gián tiếp nói đến chính phủ Mỹ, đại khái là “chúng tôi muốn vận động chính phủ Mỹ…”.
(Hôm qua tôi nghe chưa hết lời ông Lê Công Định. Té ra ông Định đã nêu đích danh một loạt quan chức Mỹ, thế nên cái tính chất "tố Mỹ" nó càng tăng lên một cách trầm trọng). Lời của phát thanh viên Hoài Anh rất xinh đẹp cũng có chứa những cụm từ như “thế lực thù địch bên ngoài”…
Tức là, có thể hiểu vấn đề như thế này, sau khi chửi anh Hai thì cũng nên chửi thằng đối thủ anh Hai một phát cho anh Hai bớt giận, hoặc ít ra là bớt nghi kỵ.
*
Tiếc là tôi không thể biến thành ông Webb trong một chốc để xem các lời thú tội được phát trên truyền hình kia nó tác động tới ý thức của mình như thế nào. Một nhà lập pháp Mỹ nghĩ gì khi đài truyền hình của một quốc gia cho công bố hình ảnh cùng lời nhận tội của một số người chưa bị kết án? Điều này cực kỳ quan trọng, bởi nó sẽ quyết định thái độ, phản ứng của nhà lập pháp đó đối với quốc gia kia, tức Việt Nam (tức là nó phản ánh mức độ hiệu quả của chiêu “trưng bằng chứng phạm tội” mà giới chức Việt Nam thực hiện). Tất nhiên, phản ứng của nghị Webb không nên được xem xét là phản ứng của một cá nhân hoặc của một nghị sĩ đơn lẻ. Suy nghĩ, thái độ và phản ứng của ông Webb sẽ dẫn tới những hệ quả từ lập pháp Mỹ và cả Nhà Trắng nữa. Điều này là đặc biệt quan trọng, trong hoàn cảnh vấn đề CPC đang được một số vị ở đồi Capitol nêu lại. (Và tôi nghe đâu, trong chuyến công du né đông của ông Tổng thống Barack Obama sắp tới, khoảng 4 nước ASEAN đã được ông chọn làm điểm dừng, nhưng không có Việt Nam - điều này sẽ bàn trong một dịp thời tiết mát mẻ khác.)
Tôi cũng tiếc là ông Webb chứ không phải ông John McCain có cơ hội xem “live” đoạn thú tội trên. Nếu ông McCain, một người từng nghỉ mát ở Hà Nội Hilton sau khi bơi ếch dưới hồ Trúc Bạch, được xem “phim” thì chắc chắn có rất nhiều cảm xúc tưng bừng (hoặc ít nhất cũng là một nụ cười làm rung rung vết sẹo trên gò má).
(Xem VTV, tôi chợt nhớ tới cảnh Iran cho phát trên truyền hình lời nhận tội của các tù binh Anh trong một sự kiện khá xôn xao hồi năm ngoái năm kia gì đấy).
*
Điều tôi tiếc nữa là VTV đã để cho một phát thanh viên xinh như mộng – Hoài Anh - phát ra những lời đao to búa lớn “thế lực thù địch”, “diễn biến hòa bình”, “âm mưu chống phá” mà không phải là một đấng mày râu như Quang Minh hay Đức Hoàng.
*
Sáng nay, hầu hết các báo đài Việt Nam đều im re về vụ nhận tội. Điều này càng cho thấy mục đích của việc truyền hình hôm 19.8 là đối ngoại. Về đối nội, có lẽ trên chưa lường hết được các hiệu ứng nên chưa cho báo chí đăng rộng rãi, dù chỉ đăng các bài được soạn sẵn.
Cứ chửi nhắng lên thế này thì chắc chắn càng ngày càng cô đơn.