31.7.09

Heaven ahead....

nếu nhắm mắt trong vườn lộng gió, sẽ được nghe nhiều tiếng chim hay
Bài viết của tác giả Mỹ Xuân trên BBC

Ai cho tôi sống trung thực?

Albert Einstein đã cảnh báo rằng nếu không suy nghĩ độc lập thì người ta có thể trở thành một cái máy khả dụng, nhưng không thể trở thành một con người với đầy đủ phẩm giá. Thế nên, suy cho cùng, nếu sống trung thực thì ta sẽ được là …ta. Thế thôi, ta sẽ là một con người có tư duy độc lập với đầy đủ phẩm giá.

Thế nhưng bạn sẽ hỏi, làm sao để bạn biết suy nghĩ độc lập và biết sống trung thực?

Câu hỏi đó liên quan đến vai trò của giáo dục.

Vai trò của giáo dục ở đâu khi đối diện với những con số nhức nhói sau: 89% sinh viên từng sử dụng tài liệu trong phòng thi, 85% từng quay cóp, 42% sao chép luận văn, đồ án, 36% từng xin hoặc mua điểm (theo một khảo sát, điều tra của Bộ Giáo dục – Đào tạo trên 1.827 sinh viên ).

Giáo dục sai ở đâu?

Câu trả lời của tôi đối với câu hỏi trên là: Giáo dục sai ở chỗ đã giả thuyết rằng chỉ có một đáp án đúng cho mọi vấn đề.

Học sinh từ nhỏ thường được dạy là chỉ có một đáp án đúng, hoặc ở trong sách giáo khoa, hoặc do thầy nói thế thì phải thế. “Cãi thầy thì núi đè” vì thầy luôn luôn đúng.

Lớn lên khi đi thi đại học thì học sinh được đưa vào “lò luyện thi” để học nằm lòng cách giải toán hay cách làm văn theo mẫu.

Nhiều người đọc đến đây có lẽ sẽ than: Biết rồi khổ lắm nói mãi.

Tuy nhiên, mục đích của tôi không phải là tường trình hậu quả của cách giáo dục tư duy một chiều. Những con số điều tra nêu trên đã phần nào phản ánh hiện trạng tiêu cực trong giáo dục hiện nay. Bên cạnh đó có lẽ đã có nhiều bài viết về gian lận trong thi cử.

Bài viết này nhằm đặt lại vấn đề đối với giả thuyết ban đầu của cách giáo dục tư duy một chiều: chỉ có một đáp án đúng trong mọi vấn đề.

Liệu có luôn có một đáp án đúng chăng?

Nếu có thì có lẽ học sinh không cần phải suy nghĩ nhiều nữa. Họ chỉ cần học theo đáp án của sách giáo khoa, của giáo sư, v.v.

Nếu không thì học sinh Việt Nam đang bị “ép” phải suy nghĩ một chiều. Họ không có sự lựa chọn nào khác. Bất chợt tôi nhớ tới lời than của Chí Phèo: “Tôi muốn lương thiện, ai cho tôi lương thiện?”
Giả sử nếu có hai cách nghĩ về một vấn đề và cô học sinh A muốn chọn cách nghĩ B. Tuy nhiên đáp án của ngành giáo dục là A. Trong trường hợp đó, có lẽ cô học sinh ấy sẽ than, tôi muốn trung thực, ai cho tôi trung thực?

-------------------

Hôm qua đi nhậu, đúng ra là ngồi nhìn các bác ấy nhậu, được một blogger giới thiệu bài viết này trên BBC. Về mở ra đọc. Quả là rất hay. Tác giả đã nói rất đúng về giáo dục ở Việt Nam.

Tiếc rằng bài viết không xuất hiện trên một tờ báo trong nước, mà lại BBC.

Giáo dục sai ở chỗ đã giả thuyết rằng chỉ có một đáp án đúng cho mọi vấn đề. Tôi tâm đắc cách lý giải này của tác giả Mỹ Xuân.

Có thể thấy giáo dục ở đây chỉ cung cấp cho người ta những tín điều. Mặc dầu nền giáo dục ấy luôn lên án cách truyền bá giáo điều, thì chính nó lại luôn hăng hái thực thi cách truyền bá ấy.

Tôi nhớ mình đã được dạy để tin tuyệt đối rằng chỉ có chủ nghĩa Marx mới đúng đắn. Lý thuyết của Adam Smith, David Ricardo… là dị giáo. Tôi đã được dạy để tin rằng bước chân theo con đường này thì sẽ tới được thiên đàng.

Nó cũng tương tự như một tín đồ Thiên chúa được dạy rằng Chúa là chân lý. Hãy tin tuyệt đối vào Chúa thì thiên đàng sẽ mở cửa.

Không được phản biện.

Sự chấp hành định hướng luôn được đánh giá cao hơn những ý tưởng khác biệt, vốn luôn bị coi là mầm bất ổn, nổi loạn.

Tôi nhớ, cách đây vài năm, trong chương trình Chiếc Nón Kỳ Diệu do anh Long Vũ chủ xị, có câu hỏi thế này: Một đặc tính quan trọng của báo chí cách mạng Việt Nam, chín chữ cái? Đờ, có một chữ đờ. I ngắn, có một chữ I ngắn… Câu trả lời đúng là: Định hướng!

Không phải ngẫu nhiên mà khái niệm “cháu ngoan” được đề cập trước hết, chứ không phải “cháu giỏi”, “cháu sáng tạo”.

Trong môi trường ý thức phản biện bị tiệt trùng kỹ lưỡng thì chấp hành dần trở thành một phản xạ tự nhiên của con người.

Cách đây vài ngày, tôi thấy mình rơi vào hoàn cảnh bỗng dưng muốn hát Pink Floyd.

29.7.09

Mưa


Một chiều xưa, Huế mưa mịt mù.
Ngồi bên em, bên tiếng dương cầm của Yoshiki và tiếng ca xé buốt của Toshi, tôi đã dự cảm được kết cục buồn sẽ đến, của cuộc tình non nớt ấy.
Tiếng dương cầm như những hạt mưa, thánh thót, mỗi lần rơi xuống là một lần nhói đau. Endless Rain, cơn mưa xứ Huế cũng vậy, “như chẳng tạnh bao giờ”, tôi nhớ một nhạc sĩ nào đó đã viết vậy.
Chiều nay Sài Gòn mưa, chợt gặp lại tiếng dương cầm của Yoshiki và tiếng hát của Toshi, thấy như buổi chiều xưa ùa về.
Em giờ đã thật xa.
Giấc mơ xưa đã tắt.
THE DREAM IS OVER.
Chỉ còn tôi bước trong mưa.
Và tiếng dương cầm thánh thót, mỗi lần rơi xuống là một lần nhói đau.
Yoshiki đã chơi đoạn cuối thật dài, như một nỗi đau không bao giờ dứt vậy.
Và tiếng hát của Toshi nữa. Thật chẳng dễ quên. Nó bủa vây lấy, bám riết lấy hồn người.
Ngày ấy, trong đám tang của hide, Yoshiki đã đệm dương cầm cho Toshi hát Endless Rain.
Có nhiều người đã tự tử theo hide. Lỗi một phần ở hide. Lỗi còn ở tiếng đàn nhói buốt của Toshiki và tiếng hát như xé lòng của Toshi.
Âm nhạc đôi khi có lỗi. Như trong trường hợp này.
THE DREAM IS OVER
koe ni naranai kotoba o kurikaeshite mo
takasugiru hai iro no kabe wasugi satta hi no
omoi o yume ni utsusu
UNTIL I CAN FORGET YOUR LOVE

28.7.09

You are what you Đái!!!!!!!!!!!!!!!!!


Ông Đái ngồi bên trái, tức giữa cái mông của đồng chí Obama và cái người của đồng chí Vương Kỳ Sơn. ẢNH: AFP

Hôm nay đang lăn tăn vụ đối thoại chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc ở Washington thì gặp cái tên (của ông) này: Dai Bingguo - 戴秉国 - tức Đái Bỉnh Quốc hay Đới Bỉnh Quốc.
Ông này mần to, tới Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Quốc vụ viện Trung Quốc.
Tớ mới đem chuyện “Đái - Đới” ra lăn tăn lại với dịch giả Nguyễn Lệ Chi mũm mĩm dễ thương. Dịch giả giả nhời: một từ tiếng Trung có nhiều cách đọc khác nhau, Đái với Đới chẳng qua là hai cách đọc của cùng một từ, ví dụ, ví dụ, ví dụ...
Hic, biết rồi, khổ lắm, nói mãi. Dịch giả cứ ngồi đó mà ví dụ, còn tớ đi Đới phát đã. Hehehe.
Chuyện tào lao này thực ra không tào lao chút nào.
Tớ thử thực hiện hai cú xợt trên Gúc Gô, và cái tay rô bô Mỹ này đã cho kết quả rất chi là thú vị.
Trong cú xợt thứ nhất, tớ dùng từ khóa “Đới Bỉnh Quốc”, Gúc cho 3.260 kết quả xuất xứ chủ yếu từ các tờ báo Việt Nam, các trang của bộ ngành, đoàn thể Việt Nam và một số trang tiếng Việt của Trung Quốc - tức là các trang chính thống hiểu theo khái niệm Ba Đình – Hà Nội.
Trong cú xợt thứ hai, tớ dùng từ khóa “Đái Bỉnh Quốc”, Gúc nó cho 165 kết quả, hầu hết là từ các trang tiếng Việt của người Việt ở nước ngoài, các trang “phản động”, các đài “thiếu thiện chí” như VOA, các trang "tự phát" trong nước… - tức là những trang phi chính thống, cũng theo quan niệm của Ba Đình – Hà Nội.
(Tất nhiên là “hầu hết” thôi, chứ cũng có lẻ tẻ thế này thế kia, không đáng kể.)
Tớ mới lăn tăn tiếp: Đành rằng Đái với Đới là một, nhưng đó là tiếng Hán - Việt phức tạp, còn cứ thuần Nôm thì Đái có bà con rất gần với đồng chí đệ tứ khoái trong hệ thống Tứ khoái của người Việt. Đái là từ mô tả một hành động nhơp nhớp thế nào ấy (chưa kể ở quê tớ, Quảng Trị, Đái có nghĩa là dái – tinh hoàn, còn Đấy mới là tè – đái – đi tiểu).
Từ sự khác biệt trong ý nghĩa thuần Nôm của Đái và Đới nên chi mới có sự khác biệt Đái Bỉnh Quốc với Đới Bỉnh Quốc nói trên.
Ông nào ghét Tàu Khựa thì Đái một phát qua bên kia biên giới, ông nào đồng chí núi liền núi sông liền sông thì Đới một cái cho nó văn hoa với lại văn hóa.
Thôi, chào các bác, tớ đi đới phát đã.
Hic!

26.7.09

Cái nước mình nó thế


Cái nước mình nó thế
Đến nói yêu tổ quốc cũng uốn lưỡi chín lần
Cái nước mình nó thế
Đến chửi kẻ thù cũng không được chửi to
Cái nước mình nó thế
Đến tàu Trung Quốc cũng phải gọi là tàu lạ
Cái nước mình nó thế
Đến bàn chuyện tổ quốc cũng phải bí mật
Cái nước mình nó thế
Đến làm tình cũng phải thuần phong mỹ tục

Phép thôi miên của đồng chí Khựa, hêhê!


Tình hình là các đồng chí Trung Quốc có phép thuật rất kinh. Sau một hồi tiếp xúc, các đồng chí ấy làm cho nghệ sĩ Việt Nam thành ra khùng khùng điên điên thế này đây:

"Cho nên ông là một địa chỉ được nhiều đoàn nghiên cứu về sơn mài Trung Quốc tìm đến học hỏi. Nhiều khi tình cờ gặp, ông “khoe”: “Có đoàn Trung Quốc đến tìm tôi. Họ khoảng 10 người, nom cũng bình thường, chỉ hỏi về tranh sơn mài. Khi họ ra về, tôi dò hỏi mới biết họ đều là những chuyên gia hàng đầu về sơn mài của Trung Quốc, được chọn qua nước ta để tìm hiểu sơn mài Việt Nam”. Biết là vậy nhưng ông cũng không giấu nghề. Nhưng dạo gần đây có đoàn Trung Quốc đến, ông chỉ ừ hử, không nói, không nhiệt tình lắm. Hỏi ông đã hối hận rồi à, đã biết giấu nghề rồi à, ông nói: “Không!”. Nhưng hỏi vì sao ông “giấu bí kíp” thì ông chỉ ừ hử, ngồi quay mặt về hướng biển Đông, không nói..."

J. Lo ơi!

Vậy là J.Lo đã tròn bốn mươi
Còn Madonna cũng đã gần năm mốt
Ôi những người đẹp
Đã già
Ôi những đường cong
Đã thẳng
Ôi những căng tròn
Đã nhăn
...
Hic!

25.7.09

Lò sát sinh...

Loạt phóng sự điều tra trên Vietnamnet đã cung cấp một bức tranh rùng rợn về thế giới "lương y như từ mẫu".
Tội ác này không là cá biệt và nền giáo dục không phải là thủ phạm duy nhất.

Chúng tôi tìm đến gia đình chị Nguyễn Thị Hiền, 40 tuổi trú ở khu Cầu Trắng, thị trấn Đu, Phú Lương, người đã mất đi đứa con trai 5 tuổi. Nghe tin có PV đến, chị Hiền vội vã chạy về, bỏ dở cả công việc.
Bước vào nhà, ấn tượng đầu tiên là chiếc bàn thờ nhỏ bé có di ảnh của đứa bé trai kháu khỉnh, con trai chị Hiền, cháu Nguyễn Mạnh Thắng, đã mất vào tháng 8/2008. Sự việc đau buồn xảy ra đã hơn gần 1 năm rồi nhưng chị không thể nào quên được.
Chị kể với chúng tôi: “Chiều 20/8/2008, tôi đến đón con trai đang học mẫu giáo ở trường. Thấy con kêu đau bụng, tôi vội vã đưa cháu đến bệnh viện Phú Lương”.
Chị Nguyễn Thị Hiền đau buồn nhìn vào di ảnh của người con trai đã mất: “Con tôi đau ruột thừa mà bác sỹ lại tiêm thuốc giảm đau”. Ảnh: NDT
Khi đến viện thì cháu được vị bác sỹ Hoàng Thị Minh Toàn khám và chẩn đoán “bị đau bụng, nghi giun”. Sau khi tiến hành các xét nghiệm, bác sỹ cho 2 thực tập sinh tiêm thuốc giảm đau Atopin vào người cháu. Cháu bé ngủ thiếp đi đến 22h rồi quằn quại đau đớn.
“Trong lúc ngủ, con trai tôi vẫn sốt liên tục, chồng tôi là bộ đội ở QK1 liên tục điện về bảo xin cho cháu lên tuyến trên để chữa. Tôi đã xin bác sỹ Toàn chuyển viện nhưng nhận được câu trả lời: Vừa làm bệnh án vào viện, giám đốc không ký chuyển cho đâu” - bà bác sỹ nói với chị Hiền.
Lo lắng cho con nên anh Nguyễn Văn Toan, chồng chị đã trở về để tìm cách đưa con đi tuyến trên. Khoảng 23h đêm, thấy đứa con vẫn đau quằn quại, chị lại chạy đi gọi bác sỹ. Bệnh viện tiến hành hội chẩn
nhưng vẫn không tìm ra nguyên nhân, vẫn cho rằng cháu bị đau bụng giun và có viêm A.
Khẩn cầu mãi, đến 2h sáng hôm sau, anh chị mới chuyển được cháu lên viện trên. “Trước lúc đi, bác sỹ Toàn còn nói với tôi là: Đi thì đi nhưng 90% là giun. Thế nhưng khi làm siêu âm màu 4 chiều mới phát hiện là cháu đau ruột thừa đã bị vỡ dẫn tới hoại tử ”.
Cháu Thắng được mổ và điều trị được một tuần thì mất. Đau đớn vì mất đứa con trai, anh chị đã tìm đến Bệnh viện Phú Lương hỏi thì không nhận được câu trả lời nào của những người có trách nhiệm.
“Đau ruột thừa nhưng họ lại tiêm thuốc giảm đau cho con tôi. Chính bác sỹ Toàn sau này có thừa nhận. Nếu những y bác sỹ ở Phú Lương không chẩn đoán sai và cho con tôi được chuyển viện sớm thì tôi đã không... ” - giọng chị ngắt quãng.
--------
Lâu lắm rồi, tôi có viết những dòng ngô nghê này, giờ đọc lại càng thấy cái gọi là y đức thật xa xỉ.
đừng gọi tôi là bệnh nhân
thưa bác sĩ,
hãy gọi tôi là người bệnh
hãy coi tôi là con người
trước khi xem bệnh
là CON NGƯỜI

24.7.09

Tái xuất dân chủ


Tái xuất ngay phế liệu nhập khẩu trong 30 ngày
(VietNamNet - 03.09.2004) - Sau 30 ngày, nếu DN không thực hiện việc thanh khoản và tái xuất rác thải thì sẽ bị Hải quan xử phạt.
Đó là một trong những nội dung thuộc Quy định về thủ tục hải quan đối với hàng hoá gia công với thương nhân nước ngoài do Bộ Tài chính vừa ban hành.
-------------
CB: Xin lỗi, chúng tôi không cần rác, phải tái xuất thôi!
-----------------------
Trục xuất Võ Tấn Huân khỏi Việt Nam
Thanh Niên - 25.07.2009

Hôm qua 24.7, Cơ quan An ninh điều tra - Bộ Công an cho biết đã có quyết định trục xuất Võ Tấn Huân (26 tuổi, Việt kiều Mỹ) ra khỏi lãnh thổ Việt Nam vì có hành vi tuyên truyền chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam. Cùng ngày, quyết định này đã được thi hành.
--------------------------------
CB: Xin lỗi, chúng tôi không cần dân chủ (hoặc chúng tôi có thừa dân chủ rồi), phải tái xuất thôi.
Hic!

Con của lãnh đạo vô sản

Thời báo Eo Biển của Tân Gia Pha (viết tên riêng kiểu Tàu Khựa cho nó sang, hehehehe) vừa có bài viết về các đồng chí con của các đồng chí lãnh đạo Trung Nam Hải.
Thấy con của các đồng chí Bằng, Cơ, Dân, Đào, Bảo... đều rất khá.
Đúng là hổ phụ sinh hổ tử.
Xa pô của tờ báo viết: Khoảng 90% tỉ phú của Trung Quốc là con của các đồng chí quan chức cấp cao.
Cám ơn chị TM đã xì ken và gửi cho Mr. Do cái ni.
Mời đọc bản xì ken tiếng Anh tại đây, đây đây!


23.7.09

Vietnamese Chinese beaten by Chinese police


Washington Post - Sunday, July 19, 2009


YINGDE, China -- Six weeks after a violent confrontation between police and villagers in this old tea farming region, Xu Changjian remains in the hospital under 24-hour guard.
After being hit in the head multiple times by police, Xu's brain is hemorrhaging, leaving him paralyzed on the right side. He can barely sit up. Local government officials say Xu's injuries and that of other farmers were regrettable but unavoidable. They say that villagers attacked their police station on the afternoon of May 23 and that the police were forced to defend themselves with batons, dogs, pepper spray, smoke bombs and water cannons.
The villagers, most of them Vietnamese Chinese, tell a different story. They say that about 30 elderly women, most in their 50s and 60s, went to the police station that day to stage a peaceful protest. Four farmers' representatives, who had taken their grievances about land seizures to government officials a few days earlier, had been detained, and villagers in the countryside of the southern province of Guangdong demanded that they be freed. As the hours passed, several thousand supporters and curious passersby joined them. Then, farmers say, hundreds of riot police bused from neighboring towns stormed in without warning and started indiscriminately pummeling people in the crowd...

22.7.09

Lincoln Never Said That! (President Never Said That, Either). President Said That, But He Didn't Mean That, He Meant Something Other Than That (hic!)


*

Không biết vô tình hay hữu ý mà trong khi báo chí Việt Nam đang bàn luận về “lá thư của Tổng thống Abraham Lincoln” thì cũng có một bài viết đặt vấn đề tác giả Trần Dân Tiên có phải là Bác Hồ hay không.
Sổ tay Xây Dựng Đảng (Tạp chí hướng dẫn công tác xây dựng Đảng – Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM) số 7.2009, từ trang 7 đến trang 9, có bài Sách Trần Dân Tiên và những sự ngộ nhận của tác giả Trần Trọng Tân.
Tác giả viết: “Trong sách Những mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động của Hồ Chủ tịch Trần Dân Tiên có viết: “Nhân dân gọi Chủ tịch là cha già của dân tộc”. Như nhiều người đã biết, sinh thời, khi Bác biết có ai viết, nói ra điểm này đều bị Bác nghiêm khắc phê bình, Bác luôn cho rằng, Bác là con em của nhân dân. Viết ra điều sai trái với ý Bác như vậy rõ ràng Trần Dân Tiên không phải là bí danh, bút danh của Bác… Ai nghĩ rằng Trần Dân Tiên là bút danh, là bí danh của Bác Hồ thì đó là một sự ngộ nhận”.Như vậy, tác giả Trần Trọng Tân đã bác bỏ các tài liệu cho rằng Trần Dân Tiên là Bác Hồ. Chẳng hạn như các tài liệu sau:
Nhà nghiên cứu Hà Minh Đức trong cuốn Tác phẩm văn của Chủ tịch Hồ Chí Minh - Nxb Khoa học Xã hội (Hà Nội, 1985), trang 132, có viết: “...Đáp lại tình cảm mong muốn của đồng bào, của bạn bè trên thế giới, Hồ Chủ tịch với bút danh Trần Dân Tiên đã viết tác phẩm "Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch...”"Trên Tạp chí Cộng sản số 7.2007, tác giả Mạc Thủy viết: “Còn nhớ những quan điểm rất rộng mở của Trần Dân Tiên - Hồ Chí Minh: “Khổng Tử, Giê-su, Các Mác, Tôn Dật Tiên chẳng phải có cùng một điểm chung đó sao. Họ đều muốn mưu hạnh phúc cho mọi người, mưu phúc lợi cho xã hội. Nếu hôm nay họ còn sống trên đời này, nếu họ hợp nhau lại một chỗ , tôi tin rằng họ sẽ sống với nhau hoàn mỹ như những người bạn thân thiết”.”Và còn nhiều nữa.
*
Cũng trong bài Sách Trần Dân Tiên và những sự ngộ nhận, ông Trần Trọng Tân còn bàn:
“Trong sách Hồ Chí Minh truyện (Trần Dân Tiên – Mr. Do) được Trương Niệm Thức dịch từ tiếng Trung, ở trang 91 có đoạn: “Có người hỏi ông Nguyễn Ái Quốc, ông là người thế nào? Theo chủ nghĩa cộng sản hay chủ nghĩa Tôn Dật Tiên? Nguyễn Ái Quốc trả lời câu hỏi trên rằng:
- Học thuyết Khổng Tử có ưu điểm của nó. Ông Khổng Tử là người có đạo đức.
- Giêsu Cơ đốc giáo có ưu điểm của nó là lòng nhân ái cao quý.
- Chủ nghĩa Mác có ưu điểm của nó là phương pháp công tác biện chứng.
- Chủ nghĩa Tôn Dật Tiên có ưu điểm của nó. Nó thích hợp với điều kiện và chính sách của nhà nước chúng tôi…”."
Ông Tân cho rằng trong hoàn cảnh lúc bấy giờ, “Bác đã trả lời như trên là rất khôn khéo, đặc biệt cho rằng “chủ nghĩa Tôn Dật Tiên thích hợp với điều kiện và chính sách của nhà nước chúng tôi”. Đó là sự thể hiện sách lược chính trị tình huống của Bác, không nên hiểu đó là thực chất tư tưởng Hồ Chí Minh”.Ông Tân chắc là người miền Nam nên thấm nhuần phương châm "nói dzậy nhưng không phải dzậy" và đã vận nó vào để phân tích lời Bác. Ngặt ở chỗ là phương châm này nó không có tính "biện chứng" tí nào cả.
Khổ thế.
Hoặc giả ông Tân đang bình thơ, vì theo ông Đặng Tiến bên Pháp thì khi khám phá thơ, không ai cấm người ta đi xa ý tứ của thi sĩ cả. Ngặt ở chỗ là thơ hiếm khi "biện chứng".
Lại khổ nữa rồi.
Nhưng cái này mới khổ ghê nè. Khi nói "sách lược chính trị tình huống", chắc ông Tân quên rằng cụ Lincoln bên Mỹ từng chủ trương “nhà nước của dân, do dân, vì dân”.
Ông Tôn Dật Tiên bên Tàu rất khoái mấy cái "của" này.
Bác kính yêu của chúng ta cũng rứa.

21.7.09

Pink và Michael


Tôi đã gặp trong The Wall của Pink Floyd một ngọn lửa phản kháng, bùng lên sau những dồn nén, tích tụ.
Hành động khởi nghĩa đó đến từ một quá trình vận động của lý trí.
Michael khác, anh tiếp cận vấn đề bằng trái tim.
Anh muốn dùng thông điệp trái tim để cảm hóa con người, khơi gợi những trắc ẩn trong mỗi người.
Anh hát về tình yêu thương.
Anh hát về sự sẻ chia trách nhiệm.
Anh gặp trên đường phố một đứa bé đói lả.
Anh thấy trước mắt một hành tinh đang khóc.
Anh muốn mọi người cùng nắm tay nhau hành động.
Mọi người cùng cho đi.
Đôi lúc, Michael đã thử dùng ngôn từ mạnh mẽ, một dạng phản kháng - nổi loạn, nhưng thực tế cho thấy đó là cuộc chơi mạo hiểm, đối với anh.
They don’t care about us là một ví dụ. Anh đã bị hiểu lầm, bị phỉ báng khi cố gắng truyền đi thông điệp phản kháng.
Rốt cuộc, anh phải giãi bày:
“Việc cho rằng lời ca mang tính xúc phạm đã khiến tôi vô cùng đau khổ, và đó là một cách hiểu sai lệch. Trên thực tế thì bài hát nói về nỗi đau do định kiến và thù hận gây ra và là một cách để thu hút mọi người quan tâm tới các vấn đề chính trị và xã hội. Tôi là tiếng nói của những người bị cáo buộc và bị tấn công. Tôi là tiếng nói của mọi người. Tôi là gã đầu trọc, là người Do Thái, là ông da đen, là anh da trắng. Tôi không phải là kẻ tấn công. Bài hát viết về những bất công đối với lớp trẻ và hệ thống xã hội này đã cáo buộc sai về họ như thế nào. Tôi hết sức giận dữ trước việc thông điệp của tôi đã bị diễn dịch sai.”
Có lẽ, với một trái tim mẫn cảm như Michael, anh chỉ nên hát bằng ngôn ngữ của trái tim. Anh không phải là người duy lý.
Càng không thể là người có thể đứng lên khởi nghĩa.
Dù trong các bài hát, đôi khi người ta thấy cảnh anh đập phá điên cuồng.

20.7.09

Về Pink!


Hôm rồi ở nhà, đem mấy tờ tiền lẻ ra mua bánh chuối.
Tên Nam Anh the Kid vừa thấy hình người trên tờ tiền đã la toáng lên: Bác Hồ! Bác Hồ!
Rồi nó hát: Đêm qua em mơ gặp…
Thật là thích thú khi thấy nó biết thêm những điều mới mẻ.
Lời con trẻ bập bẹ làm người ta có cảm giác vui vui khó tả.
Nhưng rồi thấy lạnh ở sống lưng.
Nó mới gần 3 tuổi.
Vậy là nó đã bắt đầu một hành trình dài, giống như chính tôi nhiều chục năm về trước.
Người ta sẽ dạy cho nó những điều mà người ta muốn.
Chưa chắc là thứ nó cần.
Ở môi trường này, nó, rồi cũng giống tôi, cũng chỉ sẽ là một viên gạch nữa trên bức tường được người ta xây sẵn, bức tường mà tôi đã là một viên gạch đầy rêu đang dần chết rục theo thời gian.
Chợt muốn hét lên: Hey! Teachers! Leave them kids alone!
Như Pink Floyd đã từng.
Ôi, Pink Floyd!

We don't need no education
We don't need no thought control
No dark sarcasm in the classroom
Teachers leave them kids alone
Hey! Teachers! Leave them kids alone!
All in all it's just another brick in the wall.
All in all you're just another brick in the wall.
*
We don't need no education
We don't need no thought control
No dark sarcasm in the classroom
Teachers leave them kids alone
Hey! Teachers! Leave them kids alone!
All in all it's just another brick in the wall.
All in all you're just another brick in the wall.
*
"Wrong, Do it again!"
"If you don't eat yer meat, you can't have any pudding.
How can you have any pudding if you don't eat yer meat?"
"You! Yes, you behind the bikesheds, stand still laddy!"


17.7.09

Suy nghĩ về loài khỉ


Chủ nhật tuần rồi đi với tên Nam Anh the Kid vào Thảo Cầm Viên có gặp chuyện hay hay.
Ở các tấm biển giới thiệu các loài sinh vật, như linh dương, kỳ nhông xanh, trăn đất…, người ta đã lấy sơn xịt lên phần giá trị sử dụng.
Cách đấy hai tuần, khi vô chơi ở đây, tôi vẫn còn thấy những dòng chữ giới thiệu về giá trị của các loài sinh vật này. Chẳng hạn về loài trăn đất thì người ta ghi: thịt có giá trị dinh dưỡng cao, mỡ làm thuốc, da làm đồ mĩ nghệ…. Ở chỗ con nai thì thấy người ta ghi: thịt có giá trị dinh dưỡng cao, sừng làm thuốc bổ…
Có lẽ sau một thời gian dài trơ gan cùng tuế nguyệt, những dòng chữ nói về giá trị sử dụng trên đã phải lặng lẽ cáo chung bởi người ta thấy nó nhạy cảm, viết thế thì chẳng khác gì vẽ đường cho hươu chạy.

Hôm trước trò chuyện với chị Nga Nguyen - Nguyễn Thiên Nga - một nhà “khỉ học” ở California State University, Fullerton, được nghe chị ấy nói thế này:
“I have been fortunate enough to have seen many wonderful primates in many amazing places in my short career. I must confess that I love working in East Africa in particular because, in general, East Africans do not hunt wild animals for food or pets. In West Africa, there is widespread hunting of primates for meat and pets, which has ravaged wild primate populations… It would be terribly irresponsible for me or anyone else to habituate a population of monkeys to the presence of researchers where hunting is still common because once the researchers leave, the now habituated animals are at an even greater risk than before. However, I would welcome opportunities to return to Viet Nam and to share my experiences with its lovely people, to help win over hearts and minds among the Vietnamese public about the importance of protecting wildlife and wild places, not only for the ecosystem services that wildlife and wild places provide us all (like clean water, clean air, clean soil), but also for the pleasure that we humans derive from sharing the planet with other life forms…
Tôi giật mình.
Thì ra ta bảo vệ môi trường không chỉ để duy trì điều kiện sống cho chúng ta, mà còn vì một lẽ cao cả hơn nhiều.
Con người, với tư cách là sinh vật duy nhất có khả năng tư duy trừu tượng, là sinh vật duy nhất có cái gọi là văn hóa, thì cũng nên biết cách chia sẻ hành tinh này với các loài sinh vật khác. Không bao giờ nên sử dụng khả năng ưu việt của mình để độc quyền tồn tại trên hành tinh.
Ý nghĩa này chắc rất khó tiêu hóa ở xứ sở mà ăn thịt rừng được coi là sành điệu, là sang, nơi mà người ta đã trở nên bàng quan trước chuyện quan chức cấp cao vác súng đi săn bò tót, và nơi mà người ta rất dễ quên chuyện những nhà ngoại giao tranh thủ công vụ vác sừng tê từ châu Phi về để tẩm bổ cho đàn chim của anh XYZ…
Chợt nhớ hồi trước có dịp đi xuyên qua những khu rừng rậm ở miền trung Sri Lanka, thấy voi, khỉ, kỳ đà lóc cóc chạy bên đường. Có buổi sáng đi sớm, gặp đàn voi đứng choán giữa đường, tay tài xế Haleem Anton phải vác một viên pháo đùng ra ném để đuổi chúng đi.
Ở xứ ấy, người Sinhalese đánh nhau với người Tamil suốt mấy chục năm. Khi đến thành phố Trincomalee ở vùng Đông Bắc, tôi thấy nhà dân thường làm phên bằng tôn để chắn đạn. Những đứa bé mắt trong veo, ngơ ngác, từ sau hàng rào bằng tôn thò đầu ra xem người lạ.
Nhưng ở xứ ấy, con người với các loài sinh vật khác chung sống rất hữu nghị.

10.7.09

Michael...


Những ngày qua tôi luôn bị ám ảnh bởi Michael Jackson, đúng ra là bởi những bài hát của anh.
Đôi khi, trên đường trở về nhà, tôi bất chợt hát lên:
We are the world
We are the children
Chợt thấy mình như con trẻ.
Trong veo.
*
Ngày Michael qua đời, tôi lên YouTube sục sạo. Nghe anh hát Gone too soon trong lễ nhậm chức của Bill Clinton hồi năm 1993.
Ngày ấy anh hát cho người khác. Hát về người khác.
Còn giờ đây, tôi thấy anh hát cho chính anh.
Ra đi sớm quá.
Trước kia, tôi nghe Gone too soon mới chỉ một lần. Đã rất lâu, trong một chương trình truyền hình.
Đến ngày Michael qua đời, trong đầu tôi chợt bật lên: Gone too soon.
Ra đi sớm quá.
Tôi nghe. Và lặng đi. Không phải lời ca của anh. Không phải vóc dáng của anh. Tôi nhìn vào đôi mắt của Bill Clinton, vị tổng thống nước Mỹ. Thấy mắt ông long lanh. Cảm thương cho một chàng trai phải ra đi ở tuổi 19.
Bill Clinton là một chính khách. Ở cương vị tổng thống của siêu cường quân sự Mỹ, sau này ông đã ra lệnh tấn công Somalia, Balkans, Iraq, Afghanistan và Sudan.
Nghĩa là, dưới tay ông có đầu rơi máu chảy.
Nhưng lúc bấy giờ, trước Michael, trước lời ca của nghệ sĩ, vị tổng thống Mỹ mắt long lanh.
Lời ca của Michael đã đi thẳng vào lòng người, bất kể đó là ai.
Anh từng hát:
There's a place
In your heart
And I know that it is love
Vâng, thẳm sâu trong mỗi trái tim con người là tình yêu. Anh biết điều đó. Và anh luôn cố gắng đi vào trái tim mỗi người, khơi dậy góc tình yêu trong đó.
Tôi nghĩ, Gone too soon, hát về chàng trai Ryan White chết ở tuổi 19 vì AIDS, đã thôi thúc Bill rất nhiều.
Trong hai nhiệm kỳ ở Nhà Trắng, ông luôn đẩy mạnh các chương trình chống AIDS.
Sau này, khi đã về hưu, ông đi khắp nơi, cũng với quyết tâm đẩy lùi căn bệnh hiểm nguy này. Để, không còn nhìn thấy ai phải gone too soon.
*
Có anh bạn của tôi nói: Michael vĩ đại hơn tất cả các tổng thống, các lãnh đạo quốc gia, bởi trái tim của Michael dành cho toàn nhân loại, trong khi các vị kia luôn phải loay hoay trong đường biên giới quốc gia của mình.
Tôi nghĩ anh bạn nói cũng có lý.
Những cuộc chiến tranh.
Những thủ đoạn chính trị.
Tất cả đều trở nên nhỏ mọn trước lời ca của Michael.
Anh bạn kia còn nói Liên Hiệp Quốc nên lấy một bài hát của Michael làm "quốc tế ca".
Tại sao không chứ?
*
Ở Philippines, người ta đã dùng âm nhạc và các điệu nhảy của Michael để cải hóa tù nhân.
Vâng, âm nhạc, của anh, có thể thanh tẩy tâm hồn, có thể giải độc tâm hồn, và cao hơn, có thể cải hóa tâm hồn.
Tôi mơ tới một ngày, trong những nhà hát lớn, ca khúc của Michael vang lên, Heal The World, We Are The World, Earth Song, Man In The Mirror…
I see the kids in the street,
With not enough to eat
Who am I, to be blind?
Pretending not to see
Their needs
We can't go on
Pretneding day by day
That someone, somewhere will soon make a change
We are all a part of God's great big family
And the truth, you know love is all we need
….
Did you ever stop to notice
All the children dead from war
Did you ever stop to notice
The crying Earth the weeping shores
If you cared enough for the living
Make a little space
To make a better place

Tôi mơ, dưới khán phòng không chỉ có tôi và bạn, những người bình thường yêu nhạc Michael.
Tôi mơ, ở đó có những nhà độc tài, những bạo chúa, những trùm khủng bố, những nhà lãnh đạo của các siêu cường. Nhạc Michael sẽ cải hóa họ.
Để...
Heal the world
Make it a better place
For you and for me
And the entire human race

8.7.09

Oải

1. Một sáng thứ bảy, ngồi với vài người bạn ở cà phê Serenata, có ai đó mở miệng bàn chuyện LCĐ, một người can: “Thôi, đừng bàn nữa. Nhạy cảm. Coi chừng vạ mồm.”
Tôi giật mình nhìn quanh.
Không phải sợ tai vách mạch rừng.
Chỉ là để xem lại mình đang sống ở đâu, ở thời đại nào.
Không ai cấm nói về chính trị, nhưng trong một bầu không khí ngột ngạt thì con người, cũng như các loài sinh vật khác, thường co lại tự vệ cho chắc.
Phản ứng thủ phận đó lâu ngày sẽ trở thành bản năng.
2. Đi hỏi nhiều người bạn tôi – toàn thanh niên thế hệ Hồ Chí Minh cả, rằng nếu BBC, CNN hay đài quốc tế nào đó hỏi bạn về một chuyện chính trị trong nước, bạn sẽ nói sao? Hầu hết đều đáp: trả lời mấy đài đó dễ gặp rắc rối lắm, tránh đi cho nó lành.
Trời ơi, xin hỏi anh XYZ thủ lĩnh sinh viên - thanh niên, vì sao mỗi ngày số người kém bản lĩnh, an phận lại cứ đông thêm như thế?
Các anh đang dẫn đám đông tới đâu?
3. Nhận được cuốn Time Magazine số đặc biệt (ra từ ngày 29.6 - 6.7.2009) qua hệ thống đặt mua báo dài hạn. Số này người ta làm chuyên đề về những thay đổi của thế giới trong năm 1989. Phải nói đó là một năm có những bước ngoặc lớn lao của nhân loại. Chuyên đề của Time làm rất đậm các chuyển động chính trị ở Đông Âu, thảm sát Thiên An Môn...
Đang đọc ngon trớn thì đột nhiên thấy mất mấy trang, từ trang 63 đến trang 68. Ai đó đã dùng kéo cắt mấy trang này trước khi báo được giao tới chỗ tôi. Bực mình quá, người ta cắt mà để cái cuống nó tềnh hênh ra thế này, nếu cắt sát hơn chút thì ít ra mình cũng đỡ thấy bị coi thường.
Sau hỏi chị đồng nghiệp ở nước ngoài mới biết những trang đó có bài viết và nhiều hình ảnh về sự kiện Việt Nam rút quân khỏi Campuchia.
Tính tôi hay lăn tăn, nên cũng đã hỏi một bác blogger nổi tiếng. Bác ấy trả lời: Chuyện này cũng không có gì lạ.
Quả thực, những sự kỳ quái của thế giới, khi đến xứ sở này đã trở thành rất đỗi bình thường.
Còn những giá trị cơ bản nhất của nhân loại thì lại trở thành thứ cấm kỵ.
Lúc này, chẳng cần phải giật mình với lại nhìn quanh, tôi cũng biết mình đang ở đâu và thời đại nào.

1.7.09

Con tin đâu rồi?


Mất liên lạc với 12 ngư dân bị giam giữ tại đảo Phú Lâm

Thanh Niên - 30/06/2009 0:32

Chiều 29.6, ông Nguyễn Dự - Chủ tịch UBND xã An Hải, huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) cho biết, gia đình 12 ngư dân và 2 tàu cá đang bị Trung Quốc bắt giữ tại đảo Phú Lâm (quần đảo Hoàng Sa) của VN đang hết sức lo lắng vì trong 3 ngày qua không thể liên lạc được với người thân.
Phía Trung Quốc không cho gặp và buộc phải nhanh chóng nộp đủ số tiền phạt mới trao trả, nếu quá thời hạn 10 ngày, kể từ ngày 21.6, thì sẽ bị dẫn độ về đảo Hải Nam giao cho công an xử lý. Ông Dự nói rằng, đây có thể xem như một hành động "bắt giữ con tin để tống tiền". Theo thống kê của UBND H.Lý Sơn, từ năm 2002 đến nay, Lý Sơn có 40 tàu bị nước ngoài bắt giữ, trong đó từ đầu năm đến nay đã có 6 lượt tàu bị Trung Quốc bắt, phạt tiền với mức phạt từ 50.000 - 70.000 nhân dân tệ/tàu.


Tội nghiệp ông chủ tịch xã!