Phỏng vấn thượng đỉnh

(Báo Nhân Dân - Ngày 12.3.2008) - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Phu nhân và Ðoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Việt Nam đã kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức ba nước Tây Âu. Phóng viên Báo Nhân Dân tháp tùng đoàn đã có cuộc phỏng vấn nhanh Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

PV: Thưa Thủ tướng, Ðoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Việt Nam vừa có chuyến công tác đối ngoại đầu tiên trong năm 2008 tới ba nước Tây Âu. Ðể giúp bạn đọc của báo có một cách nhìn toàn diện về kết quả của chuyến thăm, xin Thủ tướng đánh giá khái quát những kết quả chính của chuyến thăm này?

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trả lời bằng một bài diễn văn dài gần 1.800 từ, trong đó nêu tuần tự các ý: một là, hai là, ba là...

PV: Với những kết quả tốt đẹp đã đạt được trong chuyến thăm này, Thủ tướng nhận định như thế nào về triển vọng quan hệ hợp tác giữa Việt Nam với các nước Anh, CHLB Ðức và Ireland trong thời gian tới?

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: a... b.... c.... d...

PV: Xin trân trọng cảm ơn Thủ tướng!

------------------------------------

Trên đây là một bài phỏng vấn lãnh đạo quốc gia tiêu biểu ở Việt Nam.

Còn dưới đây cũng là một mẩu đối thoại giữa phóng viên với lãnh đạo quốc gia ở Mỹ. Bà Helen Thomas trước đây là ký giả trong Tổ báo chí của Nhà Trắng, tức một dạng "nhà báo quốc doanh" chứ không phải thuộc các tờ báo độc lập. Tôi muốn lấy bà Helen Thomas làm ví dụ vì ở một góc độ nào đó (một chút thôi), mối liên hệ giữa bà với Nhà Trắng hao hao mối liên hệ giữa phóng viên Báo Nhân Dân với Đảng và Chính phủ ở ta.

Ngày 21.3.2006, lần đầu tiên sau 3 năm, bà Helen Thomas đã có được cơ hội phỏng vấn Tổng thống George W. Bush. “Câu hỏi của tôi là tại sao ngài lại muốn khai chiến, ngay từ khi mới bắt đầu bước vào Nhà Trắng? Đâu là nguyên nhân, Ngài nói không phải là do dầu mỏ vậy thì cuối cùng là do điều gì?”. “Tôi không hề muốn khai chiến, nghĩ tôi muốn khai chiến là hoàn toàn sai lầm bà Helen ạ”, Bush đáp. Thomas phản bác: “Nhưng họ (Iraq) không làm gì đối với chúng ta cả?”. Ông Bush: “ Xin lỗi, để tôi nói hết. Họ (Afghanistan) đã làm đấy thôi…”. Bà Thomas lại phản kích: “Nhưng tôi hỏi Iraq cơ mà?”…

Chính kiểu phỏng vấn "rất Tây" này đã khiến các bác lãnh đạo ở ta lúng túng mỗi khi gặp phóng viên phương Tây. Và khi báo đài trong nước dịch lại các cuộc phỏng vấn này cũng rơi vào hoàn cảnh lúng túng tương tự. Bài trả lời phỏng vấn của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng với tờ Financial Times mới đây là một ví dụ.

Trích:

FT: These are very heavy responsibilities. I was wondering what keeps you awake at night. Is it the spectre of inflation or is it bird flu or is it the Chinese navy? There are so many areas that you have to worry about. What are the ones that concern you most?

NTD: In the capacity as prime minister of the government I know this is a heavy mission, but I believe that we can realise all our missions under the leadership of the Communist Party of Vietnam. We are also not over-optimistic about the development future of Vietnam, but I believe that it has a bright future.

Bản dịch của website Bộ Ngoại giao Việt Nam ở đoạn này là:

FT: Đây là những trách nhiệm rất nặng nề. Tôi tự hỏi cái gì khiến ngài thức giấc vào ban đêm. Liệu đó có phải là bóng ma lạm phát, hay là cúm gia cầm...? Ngài lo lắng nhất về những việc gì?

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: Với vai trò là Thủ tướng Chính phủ, tôi biết đây là một nhiệm vụ nặng nề song tôi tin chúng tôi có thể thực hiện tất cả các nhiệm vụ của chúng tôi dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Chúng tôi cũng không quá lạc quan song tôi tin rằng VN có một tương lai tươi sáng.

(Thủ tướng không trả lời thẳng câu hỏi và bản dịch của Bộ Ngoại giao cũng đã loại mất cái ý: "Hải quân Trung Quốc". Chuyện này đã được bàn tán trên mạng từ lâu, tôi chỉ lấy lại làm ví dụ.)

Còn như những câu hỏi mà ký giả KAY JOHNSON của tờ Time đặt ra với Tổng bí thư Nông Đức Mạnh vào năm 2002 thì quả là quá bạo, một "mission impossible" đối với báo chí ở Việt Nam.

Xin trích đoạn cuối bài phỏng vấn:

Throughout your political career there have been many rumors. In the interest of openness and transparency, will you tell us clearly: Was Ho Chi Minh your biological father?

(Chuckles) I must repeat and confirm that it is not true. I can tell you the name of my parents, but they are dead already. Each March I go back to my home village to tend their graves. My sister and brother still live there. I don't know why the rumor persisted for so long.

Even after the Party Congress, your answer was vague enough to leave room for doubt. So what is the name of your natural father?

My father's name is Nong Van Lai and my mother's is Hoang Thi Nhi. This information is not difficult to confirm. Visit my home village and the people there will tell you the same thing. If people say that I bear resemblance to Ho Chi Minh, well I think there are many people who look alike (laughs).

So you are in no way related to Ho Chi Minh?

All Vietnamese people are the children of Uncle Ho. I think the entire people of Vietnam regard Ho chi Minh as their spiritual father, and I do too.

Sự khác nhau ở đây rất dễ nhận thấy: Một bên là báo chí hỏi những gì mà lãnh đạo quốc gia muốn nói (và đã chuẩn bị để nói). Một bên là báo chí hỏi những gì mà báo chí và độc giả của họ muốn nghe lãnh đạo quốc gia nói.